FOEDUS PACTUM
ANNO DEI MCCXCI

In nomine domini amen.

Honestati consulitur et utilitati publice providetur, dum
pacta quietis et pacis statu debito solidantur.

Noverint igitur universi, quod homines vallis Uranie
universitasque vallis de Switz ac communitas hominum Intramontanorum Vallis
Inferioris maliciam temporis attendentes, ut se et sua magis defendere valeant
et in statu debito melius conservare, fide bona promiserunt invicem sibi
assistere auxilio, consilio quolibet ac favore, personis et rebus, infra valles
et extra, toto posse, toto nisu contra omnes ac singulos, qui eos vel alicui de
ipsis aliquam intulerint violenciam, molestiam aut iniuriam in personis et rebus
malum quodlibet machinando.

Ac in omnem eventum quelibet universitas promisit alteri
accurrere, cum necesse fuerit, ad succurrendum et in expensis propriis, prout
opus fuerit, contra impetus malignorum resistere, iniurias vindicare, prestito
super hiis corporaliter iuramento absque dolo servandis antiquam confederationis
formam iuramento vallatam presentibus innovando, ita tamen, quod quilibet homo
iuxta sui nominis conditionem domino suo convenienter subesse teneatur et
servire.

Conmuni etiam consilio et favore unanimi promisimus,
statuimus ac ordinavimus, ut in vallibus prenotatis nullum iudicem, qui ipsum
officium aliquo precio vel peccunia aliqualiter conparaverit vel qui noster
incola vel conprovincialis non fuerit, aliquatenus accipiamus vel acceptemus.

Si vero dissensio suborta fuerit inter aliquos
conspiratos, prudenciores de conspiratis accedere debent ad sopiendam discordiam
inter partes, prout ipsis videbitur expedire, et que pars illam respueret
ordinationem, alii contrarii deberent fore conspirati.

Super omnia autem inter ipsos extitit statutum, ut, qui
alium fraudulenter et sine culpa trucidauerit, si deprehensus fuerit, vitam
ammittat, nisi suam de dicto maleficio valeat ostendere innocenciam, suis
nefandis culpis exigentibus, et si forsam discesserit, nunquam remeare debet.
Receptatores et defensores prefati malefactoris a vallibus segregandi sunt,
donec a coniuratis provide revocentur.

Si quis vero quemquam de conspiratis die seu nocte
silentio fraudulenter per incendium vastaverit, is numquam haberi debet pro
conprovinciali. Et si quis dictum malefactorem fovet et defendit infra valles,
satisfactionem prestare debet dampnificato.

Ad hec si quis de coniuratis alium rebus spoliaverit vel
dampnificauerit qualitercumque, si res nocentis infra valles possunt reperiri,
servari debent ad procurandam secundum iusticiam lesis satisfactionem.

Insuper nullus capere debet pignus alterius, nisi sit
manifeste debitor vel fideiussor, et hoc tantum fieri debet de licencia sui
iudicis speciali.

Preter hec quilibet obedire debet suo iudici et ipsum, si
necesse fuerit, iudicem ostendere infra [vallem], sub quo parere potius debeat
iuri.

Et si quis iudicio rebellis exstiterit ac de ipsius
pertinatia quis de conspiratis dampnif[i]catus fuerit, predictum contumacem ad
prestandam satisfacionem iurati conpellere tenentur universi.

Si vero guerra vel discordia inter aliquos de conspiratis
suborta fuerit, si pars una litigantium iusticie vel satisfactionis non curat
recipere conplementum, reliquam defendere tenentur coniurati.

Suprascriptis statutis pro conmuni utilitate salubriter
ordinatis concedente domino in perpetuum duraturis. In cuius facti evidentiam
presens instrumentum ad peti[ci]onem predictorum confectum sigillorum prefatarum
trium universitatum et vallium est munimine roboratum. Actum anno domini
MCCLXXXX primo incipiente mense Augusto.

[TERMINUS SCRIPTI]

ATHENA e-text

Electronicum scriptum. Foedus Pactum Anno Dei MCCXCI, in linguam html
versum.
Ultima emendatio 97.06.21.

Comments and corrections are welcome.
Commentaria errendationesque
libenter accipiam.

Address / Hoc est domicilium electronicum meum:
Mail: [email-masked]

[
ATHENA at un2sg4]     [ ATHENA at
hypo]     [ ATHENA at
cptic]
[Home]
[Books]
[Littérature
française]     [Swiss authors]
[Arts and
Sciences]
[Science texts and
software]     [Mineral databases]
[Tools and
shareware]     [Search]

Copyright © 1994, 1998 ATHENA - Pierre Perroud. All Rights
Reserved.